De rollen – de vele gezichten van het ego

Als iemand meer heeft, meer weet of meer kan dan ik, voelt het ego zich bedreigd omdat het gevoel van ‘minder’ zijn ingebeelde zelfgevoel ten opzichte van de ander aantast.

Als je een arts bezoekt die helemaal met zijn rol geïdentificeerd is ziet hij je niet als een mens maar als een patiënt of een geval. De functies die mensen hebben in hiërarchische organisaties, zoals het leger of overheidsinstellingen, laten zich gemakkelijk veranderen in rolidentiteiten. En dan is er de universele rol van volwassene. Als je die rol speelt, neem je jezelf en het leven erg serieus. Spontaniteit, luchthartigheid en vreugde horen niet bij die rol.

Als je een winkel binnengaat wordt je een klant en treedt als zodanig op. En je kunt als klant behandeld worden door de verkoper. Er treedt tussen twee mensen een heel scala van geconditioneerde gedragspatronen in werking die de aard van de interactie achter elk positief zelfconcept bepalen. In plaats van een wisselwerking tussen mensen is er een wisselwerking tussen conceptuele mentale beelden. Hoe meer mensen zich identificeren met de rollen die ze spelen, hoe minder authentiek de relaties worden. Authentieke menselijke interacties worden onmogelijk wanneer je jezelf in een rol verliest. Dus jij gaat helemaal niet met die persoon om, maar wie je denkt dat je bent gaat om met wie je denkt dat de ander is en omgekeerd.

Als je wakker en bewust genoeg bent om je interacties met anderen te kunnen observeren, merk je subtiele veranderingen op in hoe je praat, in je houding en gedrag, afhankelijk van de persoon met wie je te maken hebt.

Geluk als rol tegenover echt geluk

‘Hoe gaat het?’ ‘Geweldig. Kon niet beter.’ Waar of onwaar?

In veel gevallen is geluk een rol die mensen spelen en achter de vrolijke façade gaat wel pijn schuil. Depressies, inzinkingen en overdreven fel reageren zijn heel normaal wanneer ongelukkig-zijn verborgen is achter een glimlachend uiterlijk en stralend witte tanden, bij ontkenning, zelfs tegenover jezelf, dat er veel ongelukkige gevoelens zijn. Als er ongelukkige gevoelens in je zitten, moet je eerst erkennen dat die er zijn. Maar zegt niet: ‘Ik ben ongelukkig.’ Ongelukkig-zijn heeft niets te maken met wie je bent. Zeg: ‘Er zitten ongelukkige gevoelens in me.’ Ga ze vervolgens onderzoeken. Het kan zijn dat het te maken heeft met een situatie waarin je terecht bent gekomen. Misschien moet je actie ondernemen om de situatie te veranderen of je eruit te verwijderen. Als je er niets aan kan doen, zie je dat dan onder ogen en zeg: ‘Oké, zo is het nu. Ik kan het accepteren of mezelf ongelukkig maken.’

Verband kunnen zien tussen je gedachten en je emoties

De hoofdoorzaak van ongelukkig-zijn is nooit de situatie maar je gedachten over.

Wees je bewust van de gedachten die je denkt. Scheid ze van de situatie, die altijd neutraal is die altijd is zoals ze IS. Dáár is de situatie of het feit en hier zijn mijn gedachten erover. Houd je in plaats van verhalen te verzinnen bij de feiten. B.V. ‘Ik ben geruïneerd’ is een verhaal. Het beperkt je en verhindert dat je effectieve actie onderneemt. ‘Ik heb nog vijftig cent op de bank’ is een feit.

Afstand doen van zelfdefinities

Kun je ophouden met denken te zien als een identiteit? Als je het geloof dat je zou moeten of moet weten wie je bent loos laat, als je helemaal aanvaardt dat je het niet weet, betreed in werkelijkheid een toestand van vrede en helderheid die dichter is bij wie je werkelijk bent dan denken ooit kan komen. Jezelf definiëren door denken betekent dat je jezelf beperkt.

Streef niet naar geluk. Als je dat doet, vind je het niet, want streven is de antithese van geluk. Geluk is altijd vluchtig, maar vrij zijn van ongelukkige gevoelens is nu bereikbaar door onder ogen te zien wat het is in plaats van er verhalen over te vertellen. Ongelukkig-zijn verbergt je natuurlijke toestand van welbevinden en innerlijke vrede, de bron van echt geluk.

Het ego en aandacht

Het ego gedijt goed op aandacht van anderen, die immers een vorm van psychische energie is. Het ego weet niet dat de bron van alle energie zich in je bevindt en zoekt die dus buiten je. Het ego zoekt niet de vormloze aandacht die Tegenwoordigheid is, maar aandacht in een bepaalde vorm, zoals erkenning, lof, bewondering, of gewoon op een of andere manier opgemerkt worden, erkenning te krijgen voor zijn bestaan.

Elk conceptueel zelfgevoel – mezelf zien als dit of dat – is ego, of het nu overwegend positief  is (Ik ben de BESTE) of  negatief (Ik deug nergens voor).

Achter elk positief zelfconcept schuilt de angst niet goed genoeg te zijn.

Achter elk negatief zelfconcept schuilt het verlangen de beste of beter dan andere te zijn.

Het enige wat je hoeft te weten en in jezelf hoeft waar te nemen is dit: als je je beter of minder voelt dan een ander, is dat het ego in je.

Als het ego geen positieve aandacht kan krijgen, probeert het het met negatieve  aandacht, door een negatieve reactie bij iemand anders uit te lokken. Het spelen van negatieve rollen wordt uitgesproken als het ego versterkt wordt door een actief pijnlichaam – emotionele pijn uit het verleden die zichzelf wil vernieuwen door meer pijn te ervaren.

In beginstadia van veel zogenaamde romantische relaties komt toneelspelen veel voor om degene die door het ego wordt gezien als iemand die ‘me gelukkig gaat maken, me gevoel geeft bijzonder te zijn en mijn behoeften gaat bevredigen’ aan te trekken en vast te houden. ‘Ik speel wie je wilt dat ik ben en jij speelt wie ik wil dat jij bent’. Het spelen van de rollen kan niet eindeloos worden volgehouden, vooral niet als je samen gaat wonen.

Wat gewoonlijk ‘verliefd worden’ heet is in de meeste gevallen een intensivering van egoïsch willen en nodig hebben. Je wordt verslaafd aan een andere persoon of liever aan je beeld van die andere persoon. Het heeft niets te maken met ware liefde, die in het geheel geen willen in zich draagt.

Authentieke menselijke interacties worden onmogelijk wanneer je jezelf in een rol verliest.

In een echte relatie is er een naar buiten gerichte stroom van open, alerte aandacht voor ander, en daar komt geen willen of nodig hebben bij.

b8daaa016f436544fe597789f0ca5427

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s